Na początku lat 50., w środowisku
polonijnym Montrealu istniały dwie kasy oszczędnościowo-pożyczkowe: Polska
Kasa Oszczędnościowo-Pożyczkowa założona w 1953 r. oraz Spółdzielcza Kasa
Oszczędności, która rozpoczęła działalność dwa lata później (w oparciu
o pomoc uzyskaną ze strony Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kanadzie
(Koło Nr 7 w Montrealu). Pierwszym prezesem zarządu Polskiej Kasy Oszczędnościowo-
Pożyczkowej został wybrany J. Bukowczyk.
Inicjatywa powołania tych
kas oszczędnościowo-pożyczkowych wyszła ze strony polskich emigrantów,
którzy na początku lat 50-tych licznie osiedlali się w Montrealu. Była
ona przejawem chęci wspólnego zabezpieczania interesów ekonomicznych. W
świadomości Polaków w prowincji Quebec żywy był bardzo silny ruch spółdzielczych
kas kredytowych rozwijających się w Polsce międzywojennej, tradycjami swymi
sięgający końca 19-go wieku (działalność F. Stefczyka oraz ks. P. Wawrzyniaka).
Ruch spółdzielni oszczędnościowo-kredytowych
zapoczątkowany został na kontynencie północno-amerykańskim w 1901 r., gdy
Alphonse Desjardins zorganizował pierwszą kasę oszczędnościowo-kredytową
w Lévis (Quebec). W roku 1906 parlament prowincji Quebec uchwalił pierwszą
w Północnej Ameryce ustawę o kasach oszczędnościowo-kredytowych. Rozwój
spółdzielni kredytowych na terenie Quebeku był w latach powojennych szybszy
niż rozwój banków, trustów i innych instytucji finansowych. Kasy oszczędnościowo-pożyczkowe
na ogół zapewniały swym członkom wyższe oprocentowanie powierzonych oszczędności,
mogły udzielać kredytów słabszym finansowo członkom oraz posiadały zdecydowaną
wyższość w dziedzinie usług (tak np. Kasy były jedynymi instytucjami finansowymi
otwartymi wieczorem).
Pod koniec lat 60. rozwój
obu polskich kas zarówno pod względem ilości członków jak i sumy aktywów
zbliżył się do swego maksymalnego stopnia. Dalszy postęp mógł nastąpić
jedynie dzięki daleko idącym zmianom organizacyjnym, do których przede
wszystkim należało połączenie obu instytucji w jedną kasę na bazie silniejszej
finansowo i liczniejszej pod wzglęm ilości członków Polskiej Kasy Oszczędnościowo-Pożyczkowej.
Nastąpiło to w roku 1971. Daleko idące zmiany nastąpiły także w działalności
finansowej przez zastąpienie udziałów członkowskich wkładami oszczędnościowymi,
oraz przez możliwość otwierania rachunków czekowych.
W czasach, gdy nie istniały
maszyny bankowe, istotnym krokiem na drodze przybliżenia usług finansowych
do swych członków było utworzenie kilku filii Kasy na terenie polskich
parafii istniejących na terenie Montrealu.
Wzrost aktywności Kasy, wzrost
zasobów finansowych, powiększenie ilości członków jakie obserwujemy pod
koniec lat siedemdziesiątych, wiążą się niewątpliwie z otwarciem nowego
lokalu Kasy u zbiegu ulic Sherbrooke i St. Dominique, co miało miejsce
5 czerwca 1977 r., lokalu, w którym Polonijna Kasa Kredytowa znajduje się
do dnia dzisiejszego.
We wrześniu 1978 r. z inicjatywy
ówczesnego prezesa Kasy, zarząd PKK jednogłośnie uchwalił założenie Polskiej
Fundacji Społeczno-Kulturalnej, która zarejestrowana została przez
wladze w dniu 9 kwietnia 1979 r. Dziś ta wielce zasłużona organizacja wspiera
wszelką działalność kulturalną i oświatową wśród Polonii montrealskiej.
Siedzibą Fundacji był i jest nadal lokal Polonijnej Kasy Kredytowej.
Na przestrzeni dotychczasowej
historii Polonijnej Kasy Kredytowej dekada lat 80. jest okresem w którym
nastąpił największy rozwój potencjału ekonomicznego Kasy. W okresie tym
zasoby kasy powiększyły się prawie o 7 milionów dolarów. Wiele było tego
przyczyn. Na pierwszym miejscu trzeba wymienić to, że w kasie zainstalowane
zostały pierwsze komputery połączone z systemem komputerowym Desjardins,
za pomocą którego członkowie mogli dokonywać operacji finansowych we wszystkich
biurach i oddziałach Caisses Populaires i Credit Union. Pozytywne rezultaty
przyniosła też odpowiednia polityka propagandowo-finansowa zarządu, który
dużą wagę przywiązywał do współpracy z organizacjami polonijnymi. wszystko
to spowodowało, że w 1985 r. Polonijna Kasa Kredytowa oceniona była na
13 pozycji wśród 168 kas ekonomicznych w prowincji Quebec i otrzymała od
Federacji list z wyrazami uznania.
Z historii lat dziewięćdziesiątych
warto odnotować trzy następujące wydarzenia:
-
25 maja 1994 r. podpisana została
umowa pomiędzy Polonijną Kasą Kredytową a Credit Union św. Stanisława i
św. Kazimierza w Toronto. Na mocy tej umowy, założony w 1992 r. Polsko-Kanadyjski
Bank św. Kazimierza (Pol-Can Bank) w Warszawie stał się oficjalnym przedstawicielem
Kasy w Montrealu, za pośrednictwem którego Polonia montrealska może szybko
i tanio przekazywać pieniądze dla krewnych i bliskich zamieszkałych na
terenie Polski. Do dnia dzisiejszego dokonano transferu około 1 miliona
dolarów kanadyjskich do Polski.
-
W 1992 r. pracownicy Kasy założyli
związek zawodowy, z którym w dniu 27 maja 1994 r. został podpisany kontrakt
określający wzajemne prawa i obowiązki.
-
W dniu 31 maja 1997 r. walne
zebranie członków Kasy dokonało istotnych zmian w Statucie Polonijnej Kasy
Kredytowej. Na podstawie znowelizowanych przepisów Ustawy o Kasach, w nowym
Statucie likwidacji uległy dwie istniejące dotychczas Komisje : komisja
kredytowa i rada nadzorcza. W ich miejsce powołano 5-osobową Komisję Kontroli
i Norm Etycznych, której zadaniem jest całościowa kontrola działalności
finansowej Kasy oraz rozpatrywanie wszelkich skarg ze strony członków Kasy.
Na przestrzeni prawie
pięćdziesięciu lat, Polonijna Kasa Kredytowa w Montrealu zawsze starała
się służyć środowisku polonijnemu, nie tylko przez działalność finansową
ale również przez inne formy aktywności. Najlepszym tego przykładem będą
dwa koncerty: poświęcony ś.P Księdzu Jerzemu Popiełuszce (marzec 1985),
oraz z okazji 10 lecia pontyfikatu Jana Pawła II (październik 1988) zorganizowane
wspólnie z Polską Fundacją Społeczno-Kulturalną.
Do rozwoju Kasy przyczyniło
się wiele osób poprzez swoją społeczną pracę w ramach Zarządu i Komisjii.
Wymienić należy kilku nieżyjacych działaczy, którzy wnieśli olbrzymi
wkład pracy społecznej dla dobra i rozwoju Kasy:
Jan
Basik - prawie od powstania Kasy aktywny członek jej komisji
i zarządów, kilkuletni prezes Kasy, odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim
Orderu Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej oraz Krzyżem Armii Krajowej
Władysław Gajewski
- b.prezes Towarzystwa Bialego Orła, a następnie kilkuletni prezes Kasy
w trudnych latach 60.
Władysław Stępień
- ukończył studia politechniczne we Francji, przez szereg lat pełniący
odpowiedzialne stanowisko w Hydro-Quebec, pierwszy prezes Polskiej Fundacji
Społeczno-Kulturalnej
Jan Tęsiorowski -
prawnik, szczególnie zasłużył się wprowadzeniem istotnych postanowień statutowych,
które zostały następnie przyjęte przez wzorcowy Statut całego ruchu Desjardins.
Zygmunt Żółkiewicz
- kilkuletni prezes Polonijnej Kasy Kredytowej w okresie tworzenia
filii Kasy przy parafiach na terenie Montrealu.
|